Een overzicht van siliciumcarbide keramische materialen

Siliciumcarbide is een van de hardste en meest duurzame geavanceerde keramische materialen, dat zowel vanwege zijn hardheid als schuurmiddel als vanwege zijn hittebestendigheid en lage thermische uitzettingscoëfficiënt wordt gebruikt in vuurvaste materialen en keramische toepassingen.

Moissaniet kan ook in de natuur voorkomen als het transparante mineraal moissaniet. De eerste kunstmatig gesynthetiseerde monsters werden in 1891 vervaardigd tijdens een poging van Edward Acheson om kunstmatige diamanten te maken; later synthetiseerde de Nobelprijswinnaar Henri Moissan nog meer monsters.

Sterkte bij hoge temperaturen

Siliciumcarbide (SiC) is een uiterst sterke, niet-oxidische keramiek die bij hoge temperaturen een uitzonderlijke weerstand biedt tegen corrosie en chemische aantasting. SiC wordt gebruikt als vuurvast bekledingsmateriaal in industriële ovens, als slijpschijven, als snijgereedschap en in toepassingen waar sterkte van essentieel belang is, zoals slijpschijven, snijgereedschap en verspaningstoepassingen. Bovendien vormen SiC-componenten essentiële onderdelen van weerstandsverwarmingselementen, thermistors voor elektrische ovens, evenals voeringbuizen en afdichtingsvlakken die SiC bevatten.

SiC staat bekend om zijn superieure hittebestendigheid en sterkte bij hoge temperaturen, waardoor het zeer gewaardeerd wordt in industriële toepassingen. SiC is bestand tegen oxidatie bij temperaturen tot 1000 °C door de vorming van een beschermende oxidelaag die fungeert als een barrière tussen het oppervlak en de omringende elementen; bij hogere temperaturen kunnen scheuren deze barrière echter doorbreken en energie afvoeren via interkristallijne of korrelige gebieden, waardoor het moeilijk is om de sterkte bij hoge temperaturen te verhogen.

Siliciumcarbide kan via twee verschillende processen worden vervaardigd: reactiebinding en sinteren. Beide methoden hebben een aanzienlijke invloed op de microstructuur en daarmee op de prestaties bij hoge temperaturen. Bij reactiebinding worden groene compacts, bestaande uit mengsels van SiC en koolstof, doordrenkt met vloeibaar silicium; dit leidt tot structuren met minimale afmetingveranderingen tijdens de verwerking en een groot oppervlak. De vuurvaste kern-schil-microstructuur biedt unieke eigenschappen waarvan is aangetoond dat ze de sterkte van SiC bij hoge temperaturen verhogen.

Weerstand tegen hoge temperaturen

Dankzij de opmerkelijke sterkte van siliciumcarbide is het een uitstekende materiaalkeuze voor toepassingen bij hoge temperaturen, zoals keramische remblokken voor personenauto’s. Het materiaal is bestand tegen temperaturen tot 1400 °C en behoudt daarbij zijn uitzonderlijke sterkte en hardheid, waardoor siliciumcarbide een ideaal materiaal is.

Siliciumcarbide onderscheidt zich van andere keramische materialen doordat het bij hoge temperaturen niet wordt aangetast of smelt, waardoor het geschikt is voor gebruik in toepassingen met hoge spanningen en zware belasting, zoals lagers en kogelwerende platen, zonder dat er blijvende structurele schade ontstaat. Dit maakt siliciumcarbide bijzonder geschikt voor toepassingen waarbij sprake is van hoge belastingen, zoals lagers en kogelwerende platen.

Siliciumcarbide komt in de natuur voor als het uiterst zeldzame mineraal moissaniet, terwijl de productie van synthetisch SiC voorziet in de behoeften van de moderne defensie-, kernenergie-, ruimtevaart- en luchtvaartindustrieën, waar nauwkeurige afmetingen vereist zijn.

Gesinterd siliciumcarbide heeft een van de hoogste warmtegeleidingscoëfficiënten onder de technische keramische materialen en wordt alleen overtroffen door aluminiumnitride. Dit is te danken aan de roosterzuurstofstructuur, die zorgt voor een sterke verstrooiing van fononen. Hoewel de thermische geleidbaarheid verder kan worden verhoogd door tijdens het sinterproces oxide-additieven toe te voegen, moeten deze tot een absoluut minimum worden beperkt om de structurele stabiliteit en de oxidatiebestendigheid van het materiaal te behouden.

Lage thermische uitzettingscoëfficiënt

Door de lage thermische uitzettingscoëfficiënt is siliciumcarbide het ideale materiaal voor gebruik als keramisch matrixcomposiet (CMC) onder zware omstandigheden. Daarom wordt het veelvuldig toegepast in toepassingen zoals gasturbines en raketmondstukken, waar materialen zowel hoge temperaturen als thermische schokken moeten kunnen weerstaan.

Dankzij zijn corrosiebestendigheid is roestvrij staal een uitstekende materiaalkeuze voor de bekleding van industriële ovens in de chemische industrie, waar het extreme temperaturen kan weerstaan zonder zijn structurele integriteit te verliezen. Bovendien biedt roestvrij staal een uitstekende chemische stabiliteit, waardoor het langdurig kan worden gebruikt in agressieve vloeibare omgevingen, zoals zure en basische oplossingen.

De meest voorkomende polymorfe vorm van siliciumcarbide, de alfa-vorm, komt voor bij temperaturen boven 1700 °C, met een wurtziet-kristalstructuur en smeltpunten boven 1700 °C. Er kan echter ook een zeldzamere bèta-vorm voorkomen met een zinkblende-kristalstructuur die vergelijkbaar is met die van diamant en een lager smeltpunt van 1030 °C – deze zeldzamere vorm kan dienen als drager voor heterogene katalysatoren.

Siliciumcarbide komt zowel in poreuze als in dichte keramische vormen voor. De productietechnieken lopen sterk uiteen, waarbij de uiteindelijke microstructuur afhangt van de gebruikte productiemethode. Reactiegebonden SiC wordt geproduceerd door compacten van een koolstof-SiC-mengsel te infiltreren met gesmolten silicium, dat met elkaar reageert om meer SiC te vormen, waardoor het oorspronkelijke compact wordt gebonden; gesinterd SiC, zoals Hexoloy, wordt gevormd via conventionele keramische vormprocessen, waarna het bij hoge temperaturen onder een inerte atmosfeer wordt gesinterd.

Hoge hardheid

De hardheid van siliciumcarbide op de schaal van Mohs bedraagt maximaal 9,5, waarmee het op de derde plaats staat, direct achter diamant en boornitride. Hierdoor is het geschikt voor snijgereedschap en schuurmiddelen, maar ook voor de productie van slijtvaste onderdelen die bestand zijn tegen hoge temperaturen, zoals lagers en afdichtingen in toepassingen binnen de machinebouw.

Dankzij de unieke combinatie van stabiele chemische eigenschappen, uitstekende warmtegeleiding, een lage thermische uitzettingscoëfficiënt, hardheid en mechanische sterkte wordt siliciumcarbide op grote schaal toegepast in diverse sectoren, waaronder de aardolie-industrie, de chemische industrie, de micro-elektronica, de automobielindustrie, de luchtvaart, de papierindustrie, de laserindustrie en de mijnbouw. Bovendien wordt siliciumcarbide ook toegepast in milieubescherming, informatie-elektronica en energiegerelateerde toepassingen.

Siliciumcarbide (SiC) kan via twee processen worden vervaardigd: reactiebinding en sinteren, die beide van invloed zijn op de uiteindelijke microstructuur. Reactiegebonden SiC wordt doorgaans vervaardigd door compacte vormen, bestaande uit mengsels van silicium en koolstof, te infiltreren met vloeibaar silicium, dat vervolgens reageert met andere silicium-koolstofmoleculen om meer SiC-bindingen te vormen, terwijl gesinterd SiC wordt vervaardigd met behulp van conventionele keramische vormtechnieken en niet-oxidehoudende sinterhulpmiddelen.

Dankzij de uitstekende bewerkbaarheid van siliciumcarbide is dit materiaal uitermate geschikt voor de productie van slijtvaste afdichtingsonderdelen, met name in combinatie met grafiet. Deze combinatie biedt lagere wrijvingscoëfficiënten dan aluminiumoxidekeramiek en hardmetalen en behoudt zijn vorm bij hoge PV-waarden, waardoor wordt voorkomen dat chemicaliën zoals alkaliën en zuren in het milieu terechtkomen.

reactiebonden SiC

nl_NLDutch
Scroll naar boven